Por Pontevedra...

Tiven o impulso de ir hoxe a Pontevedra. Sabía dunha nova exposición dedicada a Castelao, e non defraudou, porque ten moita documentación, de tal maneira que tes que ir devagariño, con calma. O museo está aberto todo o día así que hai tempo.

A expo está no último edificio aberto, o máis próximo á zona do río Lérez, nunha das saídas da zona monumental, cada día máis peonil. Fala da estadía de Castelao á Pontevedra nun ano mítico, o da creación na rúa do rego da auga da Coruña das Irmandades da Fala, que tería máis grupos en Galicia, Pontevedra sinaladamente, un foco de creación cultural. Cando Castelao chega, intégrase tanto na vida cultural e logo política que participa na primeira película galega (muda) galega, "Miss Ledya" e despois fará de todo na vila do Lérez: investigacións arqueolóxicas, moitas caricaturas, murais para os cafés do centro, deseños de publicacións da intelectualidade da vila e da época, creación do Museo do que estamos falando, creación do Seminario de Estudos Galegos... Castelao escribe, moito, ós amigos e tamén debuxa e debuxa moito obras de arte que vai encontrando e escenas típicas da sociedade da época...

El castro de Pastoriza...

En tiempo libre siempre aprovechas para repetir acciones que te han gustado o para explorar caminos nuevos... Nunca mejor dicho, porque un camino inexplorado por mí, aunque sabía de su existencia, me llevó a un castro que ha sufrido una ruptura por ignorancia y por hacer labores agrícolas sin tener cuidado. Este castro es el de Pastoriza, en Arteixo, al subir por Borroa e ir por el camino rural que va al santuario mariano de esa zona.

Este castro está cerca de una joyita medioambiental, el parque de Monticaño, con unas excelentes vistas de Punta Langosteira, Suevos y el Puerto Exterior de Arteixo (porque está en este municipio, no en el mío, A Coruña).

O aburrimento...

O aburrimento pode ser o principio de novos camiños que nunca te atreviches a encetar... ou quedar pechado en ti mesmo e caer en vicios...

"Abrindo horizontes"

Por segunda vez visitei hoxe, preto da unha da tarde, con máis calma, a exposición que hai desde o día 14 deste mes chuvioso no Quiosco Alfonso da grande explanada dos xardíns de don Casto Méndez Núñez, a exposición "Abrindo horizontes - abriendo horizontes", con fotos da colección particular de don Valentín Mendía, funcionario e fotógrafo profesional. A base da colección foi editada por Xerais para o seu calendario de 2016. Aquí están ampliadas e complementadas con bandos e mapas.

Para min foi instrutivo aprender que Rubine, a vía que achega á Praza de Pontevedra, antes se chamaba "calle de Riazor", que "Louzás" foi deturpado en "Lonzas" e que Conchiñas tiña manancial e tuberías subterráneas. Tamén deprendín que o topónimo do polígono do Ventorrillo en 1885, era Grela, que delimitaba unha pequena parcela ou aldea e de que "Gramela" aparece en dúas ocasións como "Ramela" (¿será un erro?).

Nunha visita guiada do domingo día 19, ás 12:30 hs., aprendín que don Valentín tiña un grande dominio técnico, porque as fotos, pequenas, puidéronse ampliar para esta exposición e a nitidez non perdeu nadiña. Un detalle: na foto da estación de ferrocarril do Norte da zona da Gaiteira-Corte Inglés un pequeno punto converteuse coa ampliación nun reloxo que detalla as catro da tarde dese día. Aínda que cambiou moito esa zona, pódese recoñecer pola ponte da rúa do Río de Monelos (Parque Europa) e polo derrubado Parque de San Diego. Don Valentín non fotografaba en determinadas ocasións para gañar cartos, porque inmortalizaba obras, nas que se ve o antigo e o moderno, na época do derrubamento da antiga muralla que rodeaba toda a cidade, por exemplo na zona da praza de Ourense (Garás naquela época), o paso á conversión nunha cidade moderna con tódolos adiantes dunha grande urbe.

La tranquilidad de las mañanas...

Realmente es un gran placer despertarse por la mañana y sentir la paz del silencio...

Feliz día de San Antonio de Padua

Hoxe é o patrón da miña parroquia católica. Un día grande para unha parroquia que chegará en xullo ás vodas de ouro. San Antonio foi implacable coa usura e coa explotación e sempre tentou ser auténtico na súa fe, aínda que isto lle supuxese perder seguridades (a cela dun convento) e expoñerse ó martirio e á falta de domicilio fixo.

Nuevos nombres para vías coruñesas

En los periódicos del jueves salió que la Comisión de Honras iba a estudiar y aprobar ese mismo día nuevos nombres para vías de A Coruña. Alguno apuntó en internet con acierto que el nuevo barrio del Ofimático, una zona de la antigua Elviña, ahora con una o dos casas, iba a necesitar nombres. Aún quedan por Coruña "travesías de" y "perpendiculares". Incluso en A Gaiteira hay primera y segunda travesía de A Gaiteira.

Hay buenos criterios, como nominar con nombres de coruñeses, fallecidos (para que no pueda afectar sucesos de su vida a la conservación del nombre: calles perdidas por colaboración en atentados a los derechos humanos y a la legislación democrática) y reconocimiento de mujeres, para compensar la poca presencia en el callejero.

Hay una persona citada que ya tiene presencia en la ciudad (después al día siguiente varios periódicos hicieron constar este dato): el pintor Urbano Lugrís, que pintó grandes murales en establecimientos hoteleros y empresas (el Vecchio de la calle Real). Está en Vioño, al lado del Instituto que lleva su nombre, paralela a la calle de la fábrica de la Estrella Galicia, que lleva el nombre de su fundador. Y ya que hablamos de Vioño, es pena que los topónimos de A Infesta y de la Viña del Peluquero no se hayan conservado en la vía pública (nombres dedicados a la Revolución Francesa, incluso el invasor Napoleón, y nombres ilustres de la ciencia).